KHU DI TÍCH NHÀ TÙ PHÚ LỢI

          Là công dân của Đất Thủ-Bình Dương, có thể các bạn đã từng nghe nhắc đến  “Nhà tù Phú Lợi”, nơi bọn Mỹ - Ngụy tàn ác đã giam cầm, tra tấn, đầu độc những người yêu nước, các chiến sĩ cách mạng Việt Nam kiên cường vào những năm 1950 ?

          Trường trung học cơ sở Phú Hòa, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương đã ký giao ước với Sở Văn hóa-Thể thao-Du lịch và Sở Giáo dục-Đào tạo tỉnh Bình Dương   nội dung giáo dục truyền thống cách mạng và hướng dẫn học sinh chăm sóc khu di tích lịch sử “Nhà tù Phú Lợi”; nay xin giới thiệu sơ lược với các bạn về khu di tích này.

     Với mưu đồ xâm lược miền Nam bằng các thủ đoạn mị dân, khủng bố; chỉ trong vòng 2, 3 năm sau ngày ký Hiệp định Giơnevơ; chế độ Mỹ - Diệm đã phát động chiến dịch “tố cộng”, “diệt cộng”; đề ra khẩu hiệu “thà bắt nhầm còn hơn bỏ sót”, lập ra nhiều nhà tù, gây không biết bao tội ác trên cả miền Nam.   

           Khu di tích lịch sử cách mạng “Nhà tù Phú Lợi” tọa lạc trên đường 1 tháng 12, phường Phú Lợi, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương; với tổng diện tích là 77.082m². Di tích này được Nhà nước công nhận và xếp hạng di tích lịch sử Quốc gia ngày 10/07/1980.

        Tham quan khu di tích, các bạn sẽ biết đây là nơi giam cầm các chiến sĩ cách mạng thời ấy. Có 1 khu nhà tù nhỏ gồm 6 phòng, mỗi phòng để 1 người. Gần đó là 9 khu nhà tù lớn xếp theo thứ tự A, B, C, D, E, F, G, H, I. Mỗi nhà tù lớn sức chứa từ 200 đến 500 người, có khi tới 700 người. Chỗ ngồi trong khu nhà tù lớn ấy cho mỗi người chỉ có 50 phân chiều dài và 20 phân chiều rộng. Số người kháng chiến bị bắt đưa về giam ở đây thời gian đầu có 4 nữ và khoảng 100 nam. Đến cuối năm 1957, tăng lên 3.000 người. Nhà tù Phú Lợi lúc bấy giờ chia ra nhiều khu vực: khu hành chánh, khu gia đình binh sĩ, khu An Trí viện, (gọi là khu “An Trí viện” nhưng thực chất là trại giam.)

        Các khu trại giam được đặt tên: Chi Lăng, Bạch Đằng, Đống Đa. Cả 3 trại có 9 phòng giam đánh dấu A, B, C, D,… Mỗi trại ngăn cách nhau bằng bức tường kẽm gai dày đặc. Bao quanh 3 trại là 2 bức tường cao, có mấy lớp kẽm gai, hệ thống đèn điện chiếu sáng vào ban đêm, hoàn toàn cách biệt với bên ngoài. Ở giữa trại giam có nhà vòm cao để quan sát toàn khu trại. Xung quanh có 4 cổng ra vào với 4 lô cốt canh phòng nghiêm ngặt. Có hai cổng chính: cổng thứ nhất mang bảng “Trung tâm cải huấn Phú Lợi”, cổng thứ hai mang bảng “An Trí viện”.

 

Nhà tù Phú Lợi là một trong những nhà tù lớn mà chế độ Mỹ - Ngụy ở miền Nam đã dựng lên để giam cầm, tra tấn những người yêu nước và các chiến sĩ cách mạng thời đó. Nhưng với tinh thần kiên cường bất khuất, các tù nhân Phú Lợi đã đoàn kết đấu tranh anh dũng và giành thắng lợi. Khu chứng tích này tồn tại trong 8 năm (1957-1964) được mệnh danh là “Địa ngục trần gian”.

Chế độ khắc nghiệt của nhà tù Phú Lợi cũng không khác ở nhiều nhà tù khác.

Sống bẩn thiểu, thiếu nước, nằm xà lim, chuồng cọp, lao động khổ sai bệnh tật không thuốc chữa trị với những đòn điều tra đánh đập dã man; cho ăn gạo mục cá ươn, muối hạt, nước mắm có dòi … Nơi đây có những tên cai ngục, “chúa ngục” nổi tiếng gian ác như: Nguyễn Văn Bông, Trần Vĩnh Đắc, Hồ Văn Tần, … Chúng rất hung tợn và độc ác, tự đặt ra “24 điều cấm” rất khắc nghiệt để lấy cớ đánh đập tù nhân hàng ngày. 

        Hình ảnh bọn Mỹ - Ngụy đã đánh dập những người Chiến sĩ Cộng Sản (tranh vẽ về sự việc có thật). 

 

         Vào ngày 1 tháng 12 hàng năm, nơi đây tổ chức lễ tưởng niệm Ngày “Phú Lợi căm thù”. Bạn có biết tại sao có ngày tưởng niệm này không ? ...

        Ngày này năm 1958 bọn Mỹ - Ngụy đã lệnh cho cai ngục nhà tù bỏ thuốc độc vào khẩu phần ăn của 6000 tù nhân, khiến hàng ngàn tù nhân bị trúng độc và nhiều người bị chết.  Trước tình hình đó, tổ chức Đảng Cộng sản trong nhà tù vừa tổ chức tự cứu chữa cho tù nhân bị trúng độc, vừa đấu tranh tố cáo hành động này.

          Các tù nhân đã tung nóc nhà giam, chiếm đài phát thanh, dùng các tấm tôn cuộn thành loa lên tiếng tố cáo. Thật là khâm phục lòng quyết tâm, sự gan dạ của các chiến sĩ Cộng Sản. Vụ việc lan truyền rộng khắp, gây nên làn sóng căm phẫn không chỉ trong nước mà cả thế giới, cuối cùng nhà tù Phú Lợi buộc phải giải tán vào năm 1964 ...

          Để chạy tội bọn Mỹ - Diệm tìm cách phi tang nhân chứng, gây nên làn sóng căm phẩn trong và ngoài nước.

         Biến đau thương thành hành động, cả nước dấy lên phong trào hướng về Phú Lợi, từ tiếng gọi căm thù, tiếng gọi đau thương...“Tuần lễ thi đua” vì Phú Lợi và miền Nam ruột thịt! của Ủy ban đấu tranh Trung ương chống vụ đầu độc ra đời; làm bùng lên một phong trào thi đua trên công xưởng, nông trường, hợp tác xã, thao trường, thông tin đại chúng và sáng tác văn nghệ... Sự căm phẫn đó đã được nhà thơ Tố Hữu thể hiện sâu sắc trong bài thơ “Thù muôn đời muôn kiếp không tan”, năm 1959:

                    “…Trong một ngày - mồng một tháng mười hai

                     Nào ai ngờ không có nửa ngày mai!

                     Chúng tôi chết, trong đêm dài tàn khốc

                    Đứt ruột đứt gan, nắm cơm thuốc độc

                    Tím xương do nanh nọc lũ đê hèn

                    Trái tim hồng chết uất máu bầm đen…”

          Chỉ sau 1 tháng vụ đầu độc xảy ra, nước ta liên tiếp nhận được nhiều bức điện  của các tổ chức quốc tế như Liên hiệp Công đoàn thế giới, Hội liên hiệp Học sinh thế giới, Hội Luật gia thế giới, …chia sẻ, động viên, lên án kẻ thù, hỗ trợ đấu tranh, ... 

 

 Hình ảnh các chiến sĩ Cộng Sản bị trúng độc  thể hiện “Máu tình Quê hương”

 

         Chúng ta thật sự khâm phục lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm của các chiến sĩ, anh hùng cách mạng đã cống hiến cuộc đời cho dân tộc, cho đất nước, sẵn sàng hi sinh quyết tâm đấu tranh giành lại nền độc lập thống nhất cho Tổ quốc phải không các bạn !.

        Hàng năm, di tích này đã tiếp đón nhiều lượt du khách trong và ngoài nước đến tham quan, tìm hiểu về lịch sử đấu tranh cách mạng kiên trung của nhân dân Việt Nam. Khu di tích Phú Lợi trở thành nơi giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ hôm nay và mai sau. Các tổ chức phong trào Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh khắp nơi đến đây tham quan, cắm trại, sinh hoạt giao lưu, hướng đạo sinh, kết nạp đoàn viên mới,  nhằm ôn lại truyền thống cách mạng hào hùng của cha anh.

 

         Học sinh trường THCS Phú Hòa, Thủ Dầu Một sẽ mãi mãi ghi nhớ công ơn các anh hùng, liệt sĩ. Các bạn sẽ cố gắng học tập thật giỏi để sau này góp phần xây dựng quê hương đất nước ngày càng giàu đẹp, cuộc sống văn minh hạnh phúc.

        Là thế hệ mầm non tương lai của đất nước; chúng ta có nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ di tích lịch sử vô giá của Quốc Gia; nơi cha ông ta đã chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do hòa bình cho Tổ quốc để tuổi trẻ hôm nay có được một tương lai ngời sáng./.